CHÚA NHẬT XXX THƯỜNG NIÊN A
ĐỪNG NÓI YÊU CHÚA KHI TRÁI TIM VẪN LÀM ĐAU NGƯỜI KHÁC
Tin Mừng: Mt 22,34-40 · Tình yêu Thiên Chúa và tình yêu tha nhân
Có một nghịch lý rất buồn trong đời sống đức tin: chúng ta có thể đọc kinh mỗi ngày, đi lễ mỗi tuần, thuộc nhiều câu Lời Chúa, nhưng vẫn khiến những người sống bên cạnh mình phải khóc.
Chúng ta có thể quỳ trước Thánh Thể với đôi mắt nhắm nghiền, nhưng khi đứng dậy lại mở miệng nói những lời làm tổn thương cha mẹ. Chúng ta có thể chia sẻ những bài viết đầy yêu thương trên mạng xã hội, nhưng lại lạnh lùng trước nỗi đau của người thân. Chúng ta có thể cầu xin Chúa tha thứ cho mình, nhưng nhất quyết không tha thứ cho một người đã làm mình tổn thương.
Vậy, nếu hôm nay Chúa Giêsu hỏi chúng ta: “Con có yêu mến Thiên Chúa không?” có lẽ chúng ta sẽ trả lời ngay: “Thưa có!”
Nhưng nếu Người hỏi thêm: “Thế người đang sống bên cạnh con có cảm nhận được tình yêu ấy không?” thì sao?
Đó chính là câu hỏi khiến Tin Mừng Chúa Nhật XXX Thường Niên trở nên đặc biệt gần gũi với người trẻ, với các gia đình và với mỗi Kitô hữu hôm nay.
Bởi vì đôi khi, điều khiến người ta xa Chúa không phải là những lý thuyết thần học khó hiểu, mà là họ chưa bao giờ cảm nhận được tình yêu của Chúa qua cách những người mang danh Kitô hữu đối xử với họ.
1. Khi Chúa Giêsu đặt tình yêu làm trung tâm của mọi lề luật
Tin Mừng theo thánh Matthêu thuật lại rằng, khi những người Pharisêu nghe tin Đức Giêsu đã làm cho nhóm Xađốc phải im tiếng, họ tụ họp lại. Một người thông luật đặt câu hỏi để thử Người:
“Thưa Thầy, trong sách Luật Môsê, điều răn nào là điều răn trọng nhất?”
Đức Giêsu trả lời:
“Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. Đó là điều răn trọng nhất và điều răn thứ nhất. Còn điều răn thứ hai cũng giống điều răn ấy, là: Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình. Tất cả Luật Môsê và các sách Ngôn Sứ đều tùy thuộc vào hai điều răn ấy.”
(Mt 22,37-40)
Thoạt nghe, câu trả lời ấy dường như rất đơn giản. Yêu Chúa và yêu người. Một đứa trẻ học giáo lý cũng có thể nói được. Một người dự tòng mới bước vào nhà thờ cũng có thể thuộc lòng.
Nhưng điều kỳ diệu là Chúa Giêsu đã đặt cả đời sống đức tin vào hai điều răn ấy.
Người không bảo rằng chỉ cần thuộc thật nhiều kinh, giữ thật nhiều luật, tham gia thật nhiều hội đoàn là đủ. Người đưa chúng ta trở về với cốt lõi: Tình yêu dành cho Thiên Chúa phải trở thành tình yêu có thể chạm đến con người.
Yêu Chúa hết lòng có nghĩa là gì?
Yêu Chúa hết lòng không chỉ là xúc động khi nghe một bài thánh ca hay cảm thấy bình an khi quỳ trước Nhà Tạm.
Đó là để Chúa bước vào những nơi sâu kín nhất của đời mình: những quyết định nghề nghiệp, cách sử dụng tiền bạc, những mối quan hệ tình cảm, những tham vọng, những tổn thương và cả những góc tối mà chúng ta không muốn ai biết đến.
Yêu Chúa hết linh hồn là đặt toàn bộ con người mình trong tương quan với Người, ngay cả khi cuộc đời không diễn ra như mong muốn.
Yêu Chúa hết trí khôn là để Lời Chúa soi sáng cách suy nghĩ, phân định điều đúng sai, thay vì chỉ tin những gì phù hợp với cảm xúc hoặc lợi ích cá nhân.
Một người trẻ yêu Chúa không nhất thiết phải từ bỏ mọi ước mơ để bước vào đời sống tu trì. Người ấy có thể là một bác sĩ, một kỹ sư, một giáo viên, một người lao động bình thường, một người đang tìm việc hay một sinh viên còn nhiều hoang mang.
Điều quan trọng là trong mọi lựa chọn, người ấy không đánh mất lương tâm, không chà đạp người khác để tiến thân, không bán rẻ sự thật để đổi lấy thành công.
Yêu Chúa không có nghĩa là kéo Chúa vào kế hoạch của mình, nhưng là để tình yêu của Chúa biến đổi cách mình sống.
Và tại sao điều răn thứ hai lại giống điều răn thứ nhất?
Đây là điểm rất sâu sắc trong lời dạy của Đức Giêsu.
Người không tách tình yêu Thiên Chúa khỏi tình yêu tha nhân. Hai điều răn không đồng nhất, nhưng gắn bó mật thiết với nhau. Chúng ta không thể lấy việc đạo đức bên ngoài để biện minh cho sự thiếu bác ái trong đời sống.
Thánh Gioan viết:
“Ai không yêu thương người anh em mà họ trông thấy, thì không thể yêu mến Thiên Chúa mà họ không trông thấy.”
(1 Ga 4,20)
Thiên Chúa vô hình. Nhưng người mẹ đang già đi trước mắt chúng ta thì hữu hình. Người cha ít nói, giấu những cơn đau để con cái yên lòng, thì hữu hình. Người bạn đang tuyệt vọng, người đồng nghiệp bị đối xử bất công, người lao động nghèo đang chật vật kiếm sống — tất cả đều hữu hình.
Chúng ta không thể ôm lấy Thiên Chúa bằng đôi tay thể lý, nhưng có thể dùng đôi tay ấy để nâng đỡ một người đang ngã xuống.
Chúng ta không thể nhìn thấy trái tim Thiên Chúa, nhưng có thể làm cho người khác cảm nhận được lòng thương xót của Người qua cách mình lắng nghe, tha thứ và phục vụ.
Đó là lý do vì sao một câu hỏi trong Tin Mừng có thể làm chúng ta phải suy nghĩ rất lâu:
Nếu người thân của tôi không cảm nhận được tình yêu qua cách tôi sống, thì tôi đang làm chứng cho tình yêu của Chúa bằng cách nào?
2. Một câu chuyện có thật: Dorothy Day và những cánh cửa mở ra cho người nghèo
Có những người không giảng những bài thần học dài, nhưng cuộc đời họ lại trở thành một bài giảng sống động về Tin Mừng.
Một trong những người ấy là Dorothy Day (1897–1980), nhà báo người Mỹ, người đã dành phần lớn cuộc đời để phục vụ người nghèo, người lao động và những người bị xã hội gạt ra bên lề.
Câu chuyện của bà không phải là câu chuyện về một người sinh ra đã thánh thiện. Đó là hành trình của một con người từng vật lộn với những câu hỏi về ý nghĩa cuộc sống, công bằng xã hội, tình yêu và Thiên Chúa.
Câu chuyện dưới đây được kể lại dựa trên tiểu sử và các tư liệu về cuộc đời Dorothy Day, đặc biệt là phong trào Catholic Worker. Những đoạn dẫn chuyện và đối thoại mang tính văn chương, không phải lời trích nguyên văn từ nhân chứng.
Từ một người phụ nữ đi tìm ý nghĩa cuộc đời
Dorothy Day sinh năm 1897 tại Brooklyn, New York, trong một gia đình không thực hành đức tin Công giáo cách tích cực. Khi trưởng thành, bà làm báo và quan tâm sâu sắc đến những người nghèo, người lao động và các vấn đề bất công xã hội.
Bà chứng kiến một thế giới trong đó có những người làm việc vất vả nhưng vẫn không đủ sống, những gia đình bị đẩy vào cảnh túng quẫn và những con người dường như không còn tiếng nói trước những bất công của xã hội.
Dorothy không thể làm ngơ trước những điều ấy.
Bà tham gia các hoạt động xã hội, gần gũi với những người đấu tranh cho quyền lợi của người lao động và tìm kiếm một con đường có thể trả lời câu hỏi: Làm thế nào để con người sống với nhau trong công bằng, phẩm giá và tình huynh đệ?
Nhưng dù quan tâm đến người nghèo, bà vẫn phải trải qua hành trình tìm kiếm riêng về đức tin và đời sống nội tâm.
Năm 1926, sau khi sinh con gái Tamar, Dorothy bước vào một giai đoạn chuyển biến quan trọng. Bà quyết định cho con gái được rửa tội, rồi chính mình cũng gia nhập Giáo hội Công giáo.
Quyết định ấy không phải một sự thay đổi nhỏ. Nó đặt bà trước những căng thẳng thực sự trong đời sống cá nhân, nhất là trong mối quan hệ với người bạn đời của mình, Forster Batterham, người không chia sẻ niềm tin tôn giáo ấy.
Dorothy phải đối diện với những lựa chọn khó khăn giữa niềm tin, tình yêu, trách nhiệm làm mẹ và những ràng buộc của đời sống gia đình.
Điều đáng chú ý là sau khi trở thành người Công giáo, bà không quay lưng với những người nghèo mà mình từng quan tâm. Trái lại, bà ngày càng tìm cách kết nối đức tin với những hành động cụ thể vì con người.
Bà không muốn tình yêu Thiên Chúa chỉ nằm trong lời kinh. Bà muốn tình yêu ấy đi vào đường phố, những căn nhà chật chội, những bữa ăn thiếu thốn và cuộc sống của những người bị lãng quên.
Năm 1933: Khi tình yêu phải bước ra khỏi trang giấy
Ngày 1 tháng 5 năm 1933, Dorothy Day cùng Peter Maurin bắt đầu xuất bản tờ báo The Catholic Worker — tờ báo kết nối giáo huấn xã hội Công giáo với những vấn đề thực tế của người lao động, người nghèo và những người chịu bất công.
Nhưng họ không muốn chỉ viết về tình yêu.
Họ muốn thực hành tình yêu.
Từ phong trào này, các nhà tiếp đón và phục vụ người nghèo, thường được gọi là houses of hospitality, dần hình thành. Những nơi ấy cung cấp thức ăn, chỗ ở và sự đồng hành cho những người cần giúp đỡ.
Hãy thử hình dung bối cảnh nước Mỹ trong thời kỳ Đại Khủng hoảng: thất nghiệp, nghèo đói, những người không có nhà ở và những gia đình không biết ngày mai sẽ lấy gì để nuôi con.
Trong hoàn cảnh ấy, việc mở cửa đón người nghèo không phải là một khẩu hiệu đẹp đẽ. Nó đòi hỏi thức ăn, tiền bạc, công sức, sự kiên nhẫn và khả năng chấp nhận những bất tiện thực sự.
Bởi người nghèo không phải lúc nào cũng xuất hiện theo cách khiến chúng ta dễ chịu.
Có người mang theo những tổn thương lâu năm. Có người cáu gắt. Có người không biết cách đáp lại lòng tốt. Có người cần được giúp đỡ nhiều lần mà vẫn chưa thể tự đứng vững.
Yêu một người như thế khó hơn rất nhiều so với việc chia sẻ một câu nói hay về lòng bác ái.
Chúng ta có thể xúc động khi đọc lời Chúa dạy yêu người thân cận. Nhưng khi một người xa lạ làm phiền, chiếm thời gian, khiến ta phải thay đổi kế hoạch hoặc hy sinh một phần tiện nghi, phản ứng đầu tiên của ta có thể là khó chịu.
Dorothy Day đã chọn một con đường đòi hỏi tình yêu phải trở thành hành động. Qua phong trào Catholic Worker, bà và những người đồng hành tìm cách đón tiếp người nghèo, đồng thời lên tiếng về những điều kiện xã hội làm tổn thương phẩm giá con người. Phong trào ấy tiếp tục tồn tại và phát triển sau khi bà qua đời.
MDPI
+2
Điều đáng suy ngẫm không phải là biến Dorothy Day thành một con người không có sai lầm, cũng không phải cho rằng mọi vấn đề xã hội đều có thể giải quyết bằng một bữa ăn từ thiện.
Điều đáng suy ngẫm là bà đã cố gắng đưa niềm tin của mình đến gần những con người cụ thể, thay vì để niềm tin chỉ tồn tại trong suy nghĩ.
Bài học dành cho người trẻ hôm nay
Có lẽ chúng ta không thể mở một nhà đón tiếp người nghèo. Không phải ai cũng có điều kiện tài chính, thời gian hay khả năng để làm những việc lớn.
Nhưng chúng ta có thể bắt đầu bằng một điều rất nhỏ.
Một sinh viên có thể ngồi xuống bên người bạn đang bị cả lớp xa lánh.
Một người đi làm có thể không hùa theo những lời chế giễu một đồng nghiệp mắc sai sót.
Một người con có thể kiên nhẫn lắng nghe cha mẹ, dù cách diễn đạt của các ngài đôi khi khiến mình khó chịu.
Một người có thể dành một phần thu nhập để giúp đỡ người khó khăn, thay vì chỉ nói rằng xã hội ngày nay thiếu tình thương.
Một người trẻ có thể lên tiếng khi chứng kiến sự bắt nạt trên mạng, thay vì bấm nút chia sẻ một nội dung làm nhục người khác.
Chúng ta không cần làm những điều phi thường mới có thể sống Tin Mừng.
Điều quan trọng không phải là chúng ta đã làm được bao nhiêu việc lớn, nhưng là tình yêu có thực sự thay đổi cách chúng ta đối xử với người khác hay chưa.
Đó là bài học sống động từ hành trình của Dorothy Day: yêu Chúa không phải là trốn khỏi thế giới đầy đau khổ, nhưng là để đức tin giúp mình bước vào thế giới ấy bằng lòng thương xót, sự can đảm và tinh thần phục vụ.
3. Người thân cận không phải lúc nào cũng là người chúng ta thích
Có một điều rất dễ nhận ra: chúng ta thường yêu người dễ thương với mình.
Chúng ta dễ quan tâm đến người biết ơn mình. Dễ giúp người có thể giúp lại mình. Dễ dành thời gian cho người có cùng suy nghĩ, cùng sở thích và cùng quan điểm.
Nhưng điều gì xảy ra khi người cần tình thương nhất lại là người khiến chúng ta mệt mỏi nhất?
Người thân cận có thể là người cha thường xuyên phê bình ta. Người mẹ hay lo lắng quá mức. Người anh chị em từng làm ta tổn thương. Một người đồng nghiệp hay cạnh tranh. Một người bạn từng phản bội lòng tin của ta.
Và đôi khi, người khó yêu thương nhất lại là người đang sống ngay trong nhà mình.
Chúng ta có thể tử tế với người ngoài nhưng thiếu kiên nhẫn với gia đình. Có thể nói lời nhẹ nhàng với khách hàng nhưng nổi nóng với người thân. Có thể dành hàng giờ để trả lời bình luận của người lạ nhưng không đủ năm phút để hỏi cha mẹ hôm nay có khỏe không.
Tại sao lại như thế?
Bởi vì với người ngoài, chúng ta thường cố gắng giữ hình ảnh tốt đẹp. Còn với người thân, chúng ta dễ nghĩ rằng họ sẽ luôn ở đó, dù mình có nói gì hay cư xử thế nào.
Chúng ta vô tình xem sự hiện diện của họ là điều đương nhiên.
Nhưng tình yêu không thể lớn lên nếu người ta cứ liên tục bị xem là điều đương nhiên.
Một câu nói có thể ở lại trong lòng người khác nhiều năm
Có những lời nói chỉ mất vài giây để thốt ra, nhưng người nghe có thể mang theo chúng suốt nhiều năm.
Một người cha nói với con: “Mày chẳng làm nên trò trống gì!”
Một người mẹ buột miệng: “Tao nuôi mày lớn để rồi mày đối xử với tao như vậy sao?”
Một người chồng lạnh lùng: “Cô chẳng bao giờ hiểu được tôi!”
Một người trẻ nói với cha mẹ: “Con đã bảo đừng can thiệp vào đời con nữa!”
Có thể những lời ấy xuất phát từ mệt mỏi, áp lực hoặc tổn thương. Nhưng hoàn cảnh giải thích cho phản ứng của chúng ta không có nghĩa là mọi lời nói đều trở nên vô hại.
Nhiều người lớn lên với cảm giác mình không đủ tốt, không đáng được yêu thương, chỉ vì đã nghe quá nhiều lời phủ nhận từ những người mà họ mong muốn được yêu thương nhất.
Và rồi, khi trưởng thành, họ tiếp tục làm tổn thương người khác bằng chính những cách mà họ từng bị tổn thương.
Vòng tròn ấy cứ tiếp diễn, trừ khi có ai đó đủ can đảm dừng lại.
Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta bắt đầu từ chính nơi ấy.
Yêu người thân cận không phải là đợi người kia thay đổi rồi mình mới thay đổi. Đó là quyết định không để sự nóng giận của mình trở thành nguyên nhân gây thêm đau khổ.
Đôi khi, yêu thương chỉ đơn giản là dừng lại vài giây trước khi nói một lời cay nghiệt.
Đôi khi, đó là biết xin lỗi trước khi cái tôi biến một bất đồng nhỏ thành một cuộc chiến kéo dài nhiều tháng.
Và đôi khi, yêu thương là chịu ngồi xuống để nghe hết câu chuyện của người khác, thay vì vội vàng phán xét.
Một gia đình không trở nên thánh thiện vì mọi người đều hoàn hảo. Một gia đình có thể trở nên thánh thiện khi mọi người học cách nhận lỗi, tha thứ, tôn trọng và cùng nhau sửa đổi.
4. Yêu người khác như chính mình: Đừng quên yêu thương bản thân đúng cách
Câu nói của Đức Giêsu có một chi tiết rất đáng chú ý: “Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình.”
Người không bảo chúng ta ghét bỏ bản thân để yêu người khác. Người cũng không dạy chúng ta chiều theo mọi ham muốn của mình rồi mới quan tâm đến người bên cạnh.
Tình yêu Kitô giáo đòi hỏi chúng ta nhìn nhận phẩm giá của chính mình và của tha nhân.
Trong đời sống người trẻ hôm nay, có hai thái cực thường gặp.
Thứ nhất là quá yêu bản thân theo nghĩa ích kỷ: mọi thứ phải xoay quanh mình, mọi người phải đáp ứng nhu cầu của mình, và bất cứ điều gì khiến mình khó chịu đều bị xem là độc hại.
Thứ hai là đánh mất bản thân để làm vừa lòng tất cả mọi người: sợ bị từ chối, sợ bị đánh giá, không dám nói lên sự thật, luôn nhận trách nhiệm thay người khác và kiệt sức vì cố gắng trở thành người mà ai cũng hài lòng.
Cả hai đều có thể làm tổn thương khả năng yêu thương.
Yêu bản thân đúng cách là nhận biết mình có phẩm giá trước mặt Thiên Chúa, biết chăm sóc đời sống thể lý và tinh thần, biết nhận lỗi mà không tự khinh miệt, biết sửa sai mà không cho rằng mình vô giá trị.
Đồng thời, yêu người khác cũng không đồng nghĩa với việc để họ xúc phạm, thao túng hoặc bạo hành mình.
Một người vợ bị bạo hành không buộc phải tiếp tục sống trong nguy hiểm để chứng minh rằng mình là Kitô hữu tốt. Một người trẻ bị lợi dụng không có nghĩa vụ phải đáp ứng mọi yêu cầu của người lợi dụng mình. Tha thứ không đồng nghĩa với việc phủ nhận sự thật, xóa bỏ công lý hay lập tức khôi phục lòng tin.
Có những lúc, yêu thương đòi hỏi phải đặt giới hạn rõ ràng, tìm kiếm sự trợ giúp và bảo vệ người yếu thế.
Chúng ta có thể không nuôi dưỡng lòng thù hận mà vẫn giữ khoảng cách cần thiết. Có thể cầu nguyện cho một người mà chưa thể tiếp xúc an toàn với họ. Có thể tha thứ trong hành trình nội tâm mà vẫn cần thời gian để chữa lành.
Tình yêu Kitô giáo không phải sự yếu đuối trước cái ác. Đó là sự kiên quyết bảo vệ phẩm giá con người, kể cả khi điều ấy đòi hỏi chúng ta phải nói “không”.
Yêu người như chính mình là không biến người khác thành thần tượng, cũng không biến chính mình thành nô lệ của sự công nhận từ người khác.
5. Người trẻ và cuộc khủng hoảng tình yêu trong thời đại kết nối
Chưa bao giờ con người có nhiều phương tiện để kết nối như hôm nay.
Chúng ta có thể trò chuyện với một người ở cách xa hàng nghìn cây số. Có thể biết bạn bè đang ăn gì, đi đâu, thành công ra sao chỉ qua vài lần lướt màn hình.
Nhưng có một nghịch lý: càng có nhiều phương tiện kết nối, con người vẫn có thể cảm thấy cô đơn sâu sắc.
Một người trẻ có thể có hàng nghìn người theo dõi nhưng không biết tâm sự với ai khi thất bại.
Một sinh viên có thể luôn đăng ảnh vui vẻ nhưng mỗi đêm lại tự hỏi mình có đủ giỏi, đủ đẹp, đủ thành công để được yêu thương hay không.
Một người có thể nhận hàng trăm lượt thích nhưng chỉ một bình luận tiêu cực cũng đủ khiến họ mất ngủ.
Mạng xã hội không tự nó là điều xấu. Nó có thể giúp chúng ta học hỏi, kết nối, loan báo Tin Mừng và nâng đỡ những người đang gặp khó khăn.
Vấn đề xuất hiện khi chúng ta bắt đầu đo lường giá trị con người bằng những con số, hoặc dùng lời nói để làm nhục người khác nhằm mua lấy vài giây chú ý.
Chúng ta dễ quên rằng phía sau một tài khoản là một con người thật, với một câu chuyện thật, những tổn thương thật và một phẩm giá không thể bị xóa bỏ chỉ vì một lần mắc sai lầm.
Một bình luận chế giễu có thể được viết trong vài giây. Nhưng đối với người đang bị bắt nạt, nó có thể trở thành một phần của nỗi đau kéo dài.
Một bức ảnh bị phát tán trái phép có thể chỉ là nội dung giải trí đối với người chia sẻ, nhưng lại là sự xâm phạm nghiêm trọng đối với người trong ảnh.
Một tin đồn có thể khiến người phát tán được chú ý, nhưng làm tổn hại danh dự và các mối quan hệ của người vô tội.
Nếu thực sự yêu người thân cận, chúng ta phải đem cả đời sống trực tuyến vào ánh sáng Tin Mừng.
Trước khi đăng một bình luận, hãy tự hỏi: Điều này có đúng không? Có cần thiết không? Có tôn trọng phẩm giá của người khác không?
Trước khi chia sẻ một câu chuyện gây tranh cãi, hãy tự hỏi: Mình đang giúp người khác hiểu rõ sự thật hay chỉ đang góp phần làm tổn thương một người?
Khi chứng kiến ai đó bị bắt nạt, hãy tìm cách hỗ trợ an toàn, báo cáo nội dung vi phạm hoặc lên tiếng đúng lúc, thay vì đứng ngoài vì sợ mất lòng đám đông.
Đối với người trẻ Công giáo, làm chứng cho Chúa không chỉ diễn ra trong nhà thờ. Nó còn diễn ra trong từng tin nhắn, từng bình luận, từng quyết định nhấn nút chia sẻ hay quyết định im lặng trước một điều bất công.
Nếu lời nói của chúng ta trên mạng không có chỗ cho lòng thương xót, thì những bài đăng về tình yêu Thiên Chúa sẽ trở nên thiếu sức thuyết phục.
6. Tình yêu không chỉ là cảm xúc, mà còn là một lựa chọn
Chúng ta thường nghĩ yêu là cảm thấy rung động, hạnh phúc, gần gũi và muốn ở bên một người.
Những cảm xúc ấy rất đẹp. Nhưng nếu tình yêu chỉ tồn tại khi chúng ta cảm thấy dễ chịu, nó sẽ khó đứng vững trước những thử thách của cuộc đời.
Có những ngày người mẹ chăm sóc con với niềm vui. Nhưng cũng có những ngày bà kiệt sức, lo lắng và gần như không còn năng lượng.
Có những lúc vợ chồng dễ dàng tha thứ cho nhau. Nhưng cũng có những thời điểm một lời nói vô tình chạm đúng vết thương cũ, khiến cả hai muốn quay lưng.
Có những lúc ta sẵn sàng giúp đỡ một người bạn. Nhưng khi người ấy liên tục gặp khó khăn, không biết bao giờ mới có thể tự đứng dậy, lòng kiên nhẫn của ta cũng bị thử thách.
Tình yêu trưởng thành không có nghĩa là lúc nào cũng cảm thấy ngọt ngào. Nó là khả năng chọn điều thiện ngay cả khi cảm xúc không thuận lợi, đồng thời biết phân định điều gì thực sự tốt cho mình và người khác.
Đó là lý do Chúa Giêsu không chỉ nói về một tình cảm thoáng qua. Người trao cho chúng ta một điều răn, nghĩa là một lời mời gọi định hướng toàn bộ cuộc sống.
Yêu thương là học cách trung thực thay vì nói dối để giữ hình ảnh.
Là làm việc có trách nhiệm ngay cả khi không ai giám sát.
Là không lợi dụng tình cảm của người khác để đạt được điều mình muốn.
Là không bỏ rơi người thân khi họ già yếu, bệnh tật hoặc không còn mang lại lợi ích cho mình.
Là dám bảo vệ người yếu thế, dù điều đó khiến mình không được lòng số đông.
Là biết xin lỗi khi mình sai và biết tha thứ khi người khác thật lòng hoán cải.
Nhưng trên hết, tình yêu Kitô giáo không chỉ là cố gắng trở thành một người tốt bằng sức riêng. Đó còn là để mình được Thiên Chúa yêu thương, tha thứ và biến đổi.
Chúng ta không yêu để mua lấy tình yêu của Chúa. Chúng ta yêu vì đã được Chúa yêu trước.
Khi nhận ra mình được đón nhận ngay cả trong những yếu đuối, ta có thể học cách đón nhận người khác mà không đòi hỏi họ phải hoàn hảo.
Khi nhận ra mình cũng từng cần được tha thứ, ta có thể bớt khắt khe với những người đang vật lộn để sửa đổi.
Khi nhận ra Chúa vẫn kiên nhẫn với mình, ta có thể học cách kiên nhẫn với người khác — không phải vô thời hạn trước sự lạm dụng, nhưng đủ lâu để không vội kết án một con người chỉ vì những sai lầm của họ.
Tình yêu bắt đầu từ ân sủng, lớn lên qua những lựa chọn hằng ngày và trở thành chứng tá khi người khác có thể nhìn thấy điều tốt lành qua cuộc đời chúng ta.
7. Đừng đợi đến khi có nhiều tiền, nhiều thời gian hoặc trở nên hoàn hảo mới bắt đầu yêu thương
Có một lời biện minh rất quen thuộc: “Khi nào con ổn định, con sẽ giúp đỡ người khác.”
Khi nào có nhiều tiền hơn, tôi sẽ chia sẻ.
Khi nào bớt bận rộn, tôi sẽ về thăm cha mẹ.
Khi nào hết giận, tôi sẽ làm hòa.
Khi nào bản thân tốt hơn, tôi sẽ sống đạo nghiêm túc.
Nhưng cuộc đời không phải lúc nào cũng cho chúng ta một thời điểm hoàn hảo.
Chúng ta có thể chờ mãi mà vẫn chưa đủ tiền. Có thể bận rộn hết năm này qua năm khác. Có thể giữ một mối giận lâu đến mức quên mất điều gì đã bắt đầu nó.
Trong khi đó, cha mẹ vẫn già đi. Bạn bè vẫn có thể đang cần một người lắng nghe. Những cơ hội để làm điều tốt có thể không quay lại lần thứ hai.
Điều ấy không có nghĩa là chúng ta phải sống vội vàng hoặc gánh lấy mọi nỗi đau của thế giới. Nó chỉ nhắc chúng ta đừng dùng những dự định tốt đẹp trong tương lai để trì hoãn tình yêu có thể thực hiện hôm nay.
Bạn chưa có nhiều tiền? Hãy chia sẻ trong khả năng của mình.
Bạn chưa thể giải quyết vấn đề của một người bạn? Hãy lắng nghe và giúp họ tìm kiếm sự hỗ trợ thích hợp.
Bạn còn giận một người? Hãy bắt đầu bằng việc cầu nguyện để lòng mình không bị hận thù chi phối, rồi tìm một bước đi khôn ngoan khi đã sẵn sàng.
Bạn từng sống thiếu bác ái? Hãy nhận lỗi, sửa đổi và bắt đầu lại.
Không ai trong chúng ta có thể yêu thương hoàn hảo ngay lập tức. Nhưng mỗi ngày, chúng ta có thể chọn yêu thương tốt hơn ngày hôm qua.
Và đôi khi, điều một người đang đau khổ cần nhất không phải là một bài diễn thuyết về Thiên Chúa, mà là một con người đủ kiên nhẫn để ngồi bên cạnh họ mà không phán xét.
8. Làm sao để biết mình thực sự đang yêu Chúa?
Hãy thử dành một khoảng lặng để nhìn lại đời sống của mình qua những câu hỏi rất cụ thể.
- Tôi có dành thời gian cho Chúa, không chỉ bằng lời kinh đọc vội vàng, mà bằng một trái tim thực sự muốn lắng nghe Người không?
- Tôi có đối xử tử tế với người thân ngay cả khi không ai nhìn thấy không?
- Tôi có biết xin lỗi khi mình làm tổn thương người khác, hay luôn tìm cách chứng minh rằng mình đúng?
- Tôi có tôn trọng người nghèo, người yếu thế và những người không đem lại lợi ích cho mình không?
- Tôi có sử dụng mạng xã hội để xây dựng, khích lệ và chia sẻ sự thật, hay đôi khi lại tiếp tay cho sự nhục mạ và thù ghét?
- Tôi có biết bảo vệ phẩm giá của bản thân và người khác, thay vì nhầm lẫn tình yêu với sự chiều chuộng hoặc cam chịu mọi điều?
- Tôi có sẵn sàng thực hiện một việc bác ái cụ thể trong tuần này, dù chẳng ai biết đến hay khen ngợi mình không?
Đừng dùng những câu hỏi ấy để kết án bản thân.
Hãy dùng chúng như một chiếc gương. Chiếc gương không làm chúng ta trở nên xấu đi; nó giúp chúng ta nhận ra điều cần được sửa chữa.
Nếu nhận thấy mình đã thiếu yêu thương, đừng tuyệt vọng. Hãy trở về với Chúa. Nếu đã làm tổn thương ai đó, hãy can đảm xin lỗi khi có thể. Nếu đang mang một vết thương sâu, hãy cho mình thời gian chữa lành và tìm kiếm sự trợ giúp cần thiết.
Đức tin không phải là hành trình của những người chưa từng sai lầm. Đó là hành trình của những con người để cho Thiên Chúa dẫn mình trở về với tình yêu.
9. Một quyết tâm nhỏ cho tuần sống mới
Sau Thánh lễ Chúa Nhật này, thay vì chỉ tự nhủ rằng mình phải yêu Chúa nhiều hơn, chúng ta hãy chọn một hành động cụ thể.
Trong gia đình
Chủ động hỏi thăm cha mẹ, lắng nghe người thân hoặc xin lỗi một người mà mình đã làm tổn thương.
Trong công việc và học tập
Không tham gia nói xấu, không lợi dụng người khác và sẵn sàng giúp đỡ một người đang gặp khó khăn.
Trên mạng xã hội
Không chia sẻ nội dung chưa kiểm chứng, không chế giễu người khác và dùng lời nói để khích lệ thay vì làm tổn thương.
Với người nghèo và người bị lãng quên
Dành một phần nhỏ thời gian, khả năng hoặc vật chất để giúp đỡ một người đang cần, với sự tôn trọng phẩm giá của họ.
Đừng cố làm tất cả trong một ngày rồi kiệt sức. Hãy chọn một điều và thực hiện bằng cả trái tim.
Một hành động nhỏ được thực hiện với tình yêu có thể trở thành khởi đầu của một sự thay đổi lớn.
10. Lời kết: Có thể người ta sẽ gặp Chúa qua cách chúng ta yêu thương
Bạn thân mến,
Có thể bạn đang cố gắng sống tốt giữa một môi trường đầy cạnh tranh.
Có thể bạn đang mệt mỏi vì những kỳ vọng của gia đình, áp lực học tập, công việc, tiền bạc hoặc những mối quan hệ không như mong đợi.
Có thể bạn vẫn đi lễ, vẫn cầu nguyện, nhưng sâu trong lòng đang có một người mà bạn chưa thể tha thứ. Cũng có thể chính bạn là người đang cần được tha thứ, cần một cơ hội để bắt đầu lại.
Tin Mừng hôm nay không yêu cầu bạn trở thành một con người hoàn hảo chỉ sau một đêm.
Đức Giêsu mời bạn trở về với điều căn bản nhất: yêu mến Thiên Chúa bằng toàn bộ con người mình và yêu người thân cận như chính mình.
Đừng chỉ hỏi: “Tôi đã đọc bao nhiêu kinh?”
Hãy hỏi thêm: “Lời cầu nguyện có làm tôi trở nên hiền lành hơn không?”
Đừng chỉ hỏi: “Tôi đã tham dự bao nhiêu Thánh lễ?”
Hãy hỏi thêm: “Sau khi rước Chúa, tôi có biết đối xử với người khác bằng lòng tôn trọng và bác ái hơn không?”
Đừng chỉ hỏi: “Tôi đã nói về Chúa với bao nhiêu người?”
Hãy hỏi thêm: “Qua cách tôi sống, người khác có nhận ra điều gì tốt đẹp của Tin Mừng không?”
Bởi vì có những người sẽ không bao giờ mở Kinh Thánh để đọc, nhưng họ đang đọc cuộc đời chúng ta.
Họ nhìn thấy cách chúng ta đối xử với người nghèo. Họ nhìn thấy thái độ của chúng ta với người phục vụ trong một quán ăn. Họ nghe những lời chúng ta nói về người không có mặt. Họ cảm nhận cách chúng ta đối xử với cha mẹ, vợ chồng, con cái và những người yếu thế.
Và qua những điều rất bình thường ấy, họ có thể nhận ra một chút ánh sáng của Tin Mừng — hoặc có thể hiểu lầm rằng đức tin chỉ là những nghi thức bên ngoài.
Chúng ta không thể kiểm soát mọi suy nghĩ của người khác. Nhưng chúng ta có thể chịu trách nhiệm về cách mình sống đức tin.
Xin đừng để người khác phải chịu tổn thương chỉ vì chúng ta đang mang danh người có đạo.
Xin đừng để những lời kinh đẹp đẽ trở nên mâu thuẫn với những lời nói cay nghiệt.
Xin đừng để chúng ta yêu một Thiên Chúa vô hình bằng môi miệng, nhưng lại thờ ơ với những con người hữu hình đang cần tình thương.
Và cũng xin đừng quên rằng chính chúng ta đã được Chúa yêu thương trước, ngay cả khi chúng ta còn bất toàn.
Bởi cuối cùng, điều làm cho đức tin trở nên sống động không chỉ là những gì chúng ta tuyên xưng bằng môi miệng, mà còn là tình yêu chúng ta can đảm trao đi trong cuộc sống mỗi ngày.
Có thể chúng ta không làm được những điều lớn lao như Dorothy Day. Có thể chúng ta không thay đổi được cả thế giới.
Nhưng chúng ta có thể làm cho thế giới của một người trở nên bớt lạnh lẽo hơn.
Bằng một lời xin lỗi chân thành.
Bằng một lần kiên nhẫn lắng nghe.
Bằng một bàn tay đưa ra đúng lúc.
Bằng một quyết định không làm tổn thương người khác, dù mình hoàn toàn có thể làm như thế.
Và bằng một trái tim luôn nhớ rằng người đang đứng trước mặt mình cũng là một con người được Thiên Chúa yêu thương.
Nếu hôm nay chỉ có thể bắt đầu từ một điều, hãy bắt đầu bằng tình yêu. Yêu Chúa bằng cả cuộc đời, và để tình yêu ấy được nhìn thấy qua cách chúng ta yêu người.
Đó không chỉ là điều răn lớn nhất.
Đó còn là con đường để mỗi ngày sống của chúng ta trở thành một lời chứng cho Tin Mừng.
Lời nguyện kết
Lạy Chúa Giêsu,
Nhiều lần con nói rằng con yêu Chúa, nhưng con lại thiếu kiên nhẫn với những người sống bên cạnh mình.
Con dễ cầu xin Chúa tha thứ, nhưng lại khó mở lòng tha thứ cho người đã làm con tổn thương.
Con dễ xúc động trước những câu chuyện bác ái, nhưng đôi khi lại thờ ơ trước nỗi đau rất gần mình.
Xin tha thứ cho con.
Xin dạy con biết yêu Chúa không chỉ bằng lời kinh, mà bằng những lựa chọn chân thành trong cuộc sống.
Xin giúp con biết nhìn thấy phẩm giá của mỗi người, biết lắng nghe trước khi phán xét, biết nói lời dịu dàng khi nóng giận và biết can đảm làm điều đúng ngay cả khi điều ấy không dễ dàng.
Xin cho những người trẻ đang cô đơn tìm thấy hy vọng. Xin nâng đỡ những gia đình đang tổn thương. Xin an ủi những người đang âm thầm chịu đau khổ và ban cho những ai đang bị đối xử bất công sự bảo vệ cùng những người đồng hành đáng tin cậy.
Xin đừng để con chỉ nói về tình yêu của Chúa, nhưng xin làm cho đời con trở thành một dấu chỉ nhỏ bé của tình yêu ấy.
Để mỗi người con gặp hôm nay, dù chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, cũng có thể cảm nhận được rằng họ đáng được tôn trọng, được lắng nghe và được yêu thương.
Lạy Chúa, xin dạy con biết yêu.
Amen.
