ĐẸP VÌ HAO KHUYẾT

Tâm Linh

Suy tư từ câu chuyện “Gã Khờ” (Mến tặng những ai đang phải hư hao… vì Đức Ki-tô)

Câu Chuyện: CHUYỆN THẰNG NGU

Bạn kể, nhà bạn có bốn anh em, mình ên bạn đi tu. Một lần về quê ăn Tết với gia đình, thấy các em đứa nào cũng đã học xong, ra trường, lại có công ăn việc làm ổn định; mà lễ Tết chẳng thấy đứa nào dẫn bồ về nhà, chỉ thi nhau ôm chai rượu đánh vật tìm vui. Sốt ruột, bạn nhắc các em lập gia đình để ông bà có cháu bồng bế, nhưng cũng thòng thêm một câu: “Nếu không lập gia đình thì coi thử xem… được thì đi tu đi.”

Đám em không đứa nào nói gì, chỉ ngồi gật gù như thể đang lắc não, tập trung sự khôn ngoan cho một quyết định hệ trọng. Cuối cùng, thằng em út xoá tan bầu không khí im lặng khó hiểu bằng một câu chốt hạ:

“Nhà có một thằng ngu đã thấy muốn chết rồi, giờ lại còn…”

Nó bỏ lửng thế, nhưng cũng đủ cho bạn nhận ra, trong mắt mấy đứa em, ai là thằng ngu trong gia đình.

Mà hình như việc biết mình bị coi là ngu không làm bạn bớt ngu; trái lại, thi thoảng còn thấy bạn tủm tỉm cười vì cái “duyên ngu”, cái “nghiệp ngu” của mình.

Bạn sống chung với các anh em đồng môn. Sáng sáng, anh em tụm năm tụm bảy rung đùi thưởng thức cà phê, tám chuyện đời. Bạn bò ra pha ngoáy: nào trà, nào cà phê, nào sữa… hầu anh em. Khi mọi người xách đít về phòng, bạn lại một mình dọn dẹp, rửa ráy ly tách và lau chùi khoảng hành lang nhớp nháp đầy những vết chân vô tình.

Hình như não bạn thiếu mất một vùng mang tên đùn đẩy, chờ đợi. Người khôn đâu có thế. Họ biết chỗ nào mang lại tiếng tăm, vinh quang danh dự; chỗ nào nhiều bổng lộc để cào bới, thể hiện mình; còn chỗ nào cần nín thở, bịt mũi, nhón dép bước vội, nhắm mắt làm ngơ… để đùn đẩy cho người khác.

Có lần, thấy bạn ngày nào cũng loay hoay lựa mấy trái chuối hư ăn trước, còn chuối ngon để lại; rồi mấy trái chuối ngon ấy ngày mai lại nhũn đầu, thâm đuôi thành chuối hư. Bạn lại tiếp tục lựa chuối hư ăn trước, thành ra suốt đời bạn ăn chuối hư. Tôi bực mình: chi cực vậy, ai kêu? Bạn bảo không ăn thì bỏ phí, lỗi đức khó nghèo.

Sợ phí phạm, lỗi đức khó nghèo — từ miếng ăn, cái quần, cái áo cho đến đôi dép — thế nên trông bạn lúc nào cũng cùn cùn, bẩn bẩn, ngu ngu.

Nhớ những ngày nhà có lễ lạc, mọi người thường tranh nhau những vị trí “mặt tiền” nổi nang như làm MC, ca đoàn, hát hò… hay ít ra cũng được một chân đứng há mồm cười cười đón khách. Còn bạn, dường như đã biết việc của mình từ đâu kiếp trước. Bạn loạch xoạch cả buổi trưa chuẩn bị dọn phòng ốc cho khách ở lại qua đêm; bỏ cả giờ chơi thể thao để sắp xếp lại mấy cây cảnh, vệ sinh sân sướng, mặt lấm lem lấm thùi, người đầy mùi khói bếp.

Buổi tiệc khách đông, “đám người sang chảnh” lượn lờ cà lơ phất phơ; bởi một mình bạn chạy trà nước cũng đủ chu đáo rồi. Dù mệt đừ, mồ hôi nhễ nhãi, nhìn thương.

Người như bạn, ở chốn nhốn nháo nào cũng bị lạc giữa những người khôn toan tính thiệt hơn. Nhiều lúc tôi tức dùm cho bạn, xúi bạn “vùng dậy”, lành làm gáo vỡ làm muôi, mắc chi phải nhịn cho nhục. Bạn lại đội chữ “nhẫn” lên đầu, thủ thỉ mớ điệp khúc “cõi trên”:

“Nhẫn nhịn là đầu mối của sự khôn ngoan. Nhịn cho nó lành.”

Bạn cứ lo sao cho đời nó lành, còn tôi thì thấy đời bạn vỡ nát, mỗi nơi một mảnh trong túi người đời.

Thương bạn. Trong mắt đám em, bạn là một thằng ngu; giữa cuộc đời, bạn là một đứa khùng. Nhưng ngẫm lại, thấy đời rất cần những đứa ngu, những thằng khùng như bạn — những người dám xé nát bản thân để vá víu lòng người.

Tự nhiên thấy bạn đẹp lạ lùng.
Đẹp vì hao khuyết.

KHÔN NGOAN KIỂU ĐỜI – VÀ MỘT LỐI ĐI KHÁC

Đời dạy ta phải khôn. Khôn để chọn chỗ đứng. Khôn để biết lúc nào tiến, lúc nào lùi. Khôn để không bị thiệt.

Người khôn thường tránh phần dơ. Tránh việc nặng. Tránh những gì không sinh lợi, không mang lại tiếng tăm.

Còn Gã Khờ thì ngược lại. Anh đi về phía những việc không ai để ý. Anh chọn phần phía sau. Anh cúi xuống nhặt những mảnh vụn mà người khác bỏ quên.

Không phải vì anh không biết tính. Mà vì anh đã chọn một thước đo khác.

NGẪM LẼ SỐNG…

Có những điều, nếu nhìn bằng con mắt đời thường, thì thật ngu. Ngu khi ăn chuối hư để dành chuối ngon… rồi rốt cuộc cả đời chỉ ăn chuối hư. Ngu khi làm nhiều mà không ai nhớ tên. Ngu khi nhịn cho người khác yên, còn mình thì rách nát.

Nhưng nếu dừng lại một chút… Nếu chậm lại một chút… Ta sẽ tự hỏi:

Có phải cái ngu ấy đang giữ cho thế giới này bớt lạnh?
Có phải chính những người chịu thiệt đang giữ cho đời không vỡ vụn?

Anh nhịn… để người khác không phải nhịn. Anh hao… để người khác được lành. Anh lùi… để người khác không phải ngã.

Và anh làm điều đó mỗi ngày. Âm thầm. Không bảng tên. Không lời khen.

Ngẫm lại… Đời này rất sợ thiếu người khôn. Nhưng có lẽ… đời còn sợ hơn khi không còn ai dám ngu vì yêu thương.

NGU VÌ ĐỨC KI-TÔ

Thánh Phaolô từng viết: “Sự điên rồ của Thiên Chúa còn khôn ngoan hơn sự khôn ngoan của loài người.”

Có một thứ khôn ngoan chỉ thấy được khi chịu cúi xuống. Có một vẻ đẹp chỉ lộ ra khi con người chịu mất đi.

Đức Giêsu đã chọn con đường ấy. Không nắm giữ. Không tranh giành. Không tự vệ.

Và những ai đi theo Ngài… sớm muộn cũng sẽ bị gọi là ngu. Ngu vì không sống đúng nhịp đời. Ngu vì không bảo toàn mình. Ngu vì yêu thương đến hao mòn.

Nhưng chính trong sự hao mòn đó… một vẻ đẹp khác được sinh ra.