NGHỊCH LÝ CỦA SỰ BÌNH AN: KHI TRÍ KHÔN BẤT LỰC TRƯỚC NỖI ĐAU
(Suy tư Chúa Nhật XIV Thường Niên A)
Giới trẻ ngày nay đang sống trong một thời đại rực rỡ nhất của tri thức. Chúng ta có mọi câu trả lời chỉ sau một cú nhấp chuột, có những khóa học chữa lành, có hàng ngàn triết lý sống được bọc đường tinh tế. Thế nhưng, có một sự thật cay đắng mà tâm lý học hiện đại phải thừa nhận: Sự mệt mỏi về mặt hiện sinh (existential burnout) ở người trẻ đang ở mức cao nhất trong lịch sử.
Chúng ta mang trên vai một chiếc ba lô vô hình chứa đầy những áp lực: áp lực thành công, áp lực phải “tích cực”, áp lực không được thua kém bạn bè. Chúng ta phân tích nỗi buồn của mình bằng những thuật ngữ tâm lý phức tạp, cố gắng dùng lý trí để “giải quyết” nỗi cô đơn. Nhưng càng dùng sự “khôn ngoan thông thái” của cõi đời để tháo gỡ, ta càng thấy mình chìm sâu vào sự trống rỗng.
Đó chính là lúc ta cần dừng lại, để lắng nghe một câu chuyện lịch sử, và một lời mời gọi từ hơn hai ngàn năm trước.
Đêm Lửa Của Khối Óc Vĩ Đại Nhất Nước Pháp
Blaise Pascal (1623–1662) là một trong những bộ óc vĩ đại nhất của nhân loại. Năm 16 tuổi, ông đã viết một luận thuyết xuất sắc về hình học. Năm 19 tuổi, ông phát minh ra máy tính cơ học đầu tiên trên thế giới. Dưới lăng kính của người đời, Pascal là đỉnh cao của sự “khôn ngoan thông thái”.
Thế nhưng, sâu thẳm bên trong, triết gia và nhà toán học thiên tài này lại mang một gánh nặng tâm hồn tột độ. Ông rơi vào trạng thái chán nản, hoang mang trước sự vô tận của vũ trụ và cái chết. Mọi phương trình toán học, mọi triết lý đương thời đều bất lực trong việc mang lại cho ông một giây phút bình an. Trí óc vĩ đại của ông trở thành một nhà tù giam lỏng chính ông.
Cho đến một đêm định mệnh – đêm 23 tháng 11 năm 1654.
Từ 10 giờ rưỡi tối đến 12 giờ rưỡi sáng, Pascal đã trải qua một cuộc gặp gỡ cá nhân với Thiên Chúa. Trải nghiệm đó mãnh liệt đến mức, ngay sau đó ông đã vội vã lấy một mảnh giấy da viết vội những dòng chữ tóm tắt lại cảm xúc của mình, và khâu giấu kín nó vào trong lớp áo khoác. Ông mang mảnh giấy đó bên lăng kính trái tim mình cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay. Mãi sau khi ông qua đời, người hầu mới phát hiện ra bí mật này.
Bản văn đó đi vào lịch sử với tên gọi “Bản Ghi Nhớ” (Mémorial). Ông viết:
“LỬA. Thiên Chúa của Abraham, Thiên Chúa của Isaac, Thiên Chúa của Jacob. Không phải là Thiên Chúa của các triết gia và các học giả. Chắc chắn. Chắc chắn. Cảm xúc. Niềm vui. Bình an. Thiên Chúa của Chúa Giêsu Kitô. […] SỰ BÌNH AN, BÌNH AN. NHỮNG GIỌT NƯỚC MẮT CỦA NIỀM VUI.” (Nguồn: Bản Ghi Nhớ / Mémorial – Blaise Pascal, 1654).
Trong đêm đó, thiên tài Pascal đã cởi bỏ chiếc áo choàng kiêu hãnh của sự “khôn ngoan thông thái” để trở thành một “người bé mọn”. Và ngay giây phút ông buông bỏ sự tự mãn của lý trí, ông đã chạm được vào mạch suối của sự bình an vĩnh cửu.
Ngẫm Lẽ Sống: Lời Mời Gọi Cho Những Tâm Hồn Mỏi Mệt
Trong bài Tin Mừng Chúa Nhật XIV Thường Niên A, Chúa Giêsu đã thốt lên một lời cầu nguyện ngược đời: “Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, Con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu không cho bậc khôn ngoan thông thái biết những điều này, nhưng lại mặc khải cho những người bé mọn” (Mt 11,25).
Thiên Chúa không ghét bỏ trí thức hay sự khôn ngoan. Nhưng “khôn ngoan thông thái” mà Chúa Giêsu nhắc đến ở đây là thái độ kiêu ngạo, tự mãn, nghĩ rằng mình có thể tự kiểm soát cuộc đời, tự làm chủ vận mệnh mà không cần đến Đấng Hóa Công.
Các bạn trẻ thân mến, bao nhiêu lần chúng ta đã tự làm khổ mình vì sự “khôn ngoan” ấy? Chúng ta dùng lý trí để mổ xẻ mọi vấn đề: Tại sao người ấy rời đi? Tại sao mình nỗ lực mà chưa thành công? Tại sao cuộc đời lại bất công? Chúng ta nhốt mình trong cái lồng của sự “overthinking” (suy nghĩ quá mức), cố gắng tìm ra một phương trình để giải quyết nỗi đau. Nhưng tình yêu và sự chữa lành không hoạt động theo logic của toán học. Nó đòi hỏi một sự phó thác.
Trở nên “người bé mọn” không phải là trở nên ngây ngô hay khờ khạo. Xét về mặt Thần học và triết học hiện sinh, “người bé mọn” là người nhận thức rõ giới hạn mang tính bản thể của mình. Đó là người dám đứng trước vũ trụ bao la và thừa nhận: “Con yếu đuối, con mệt mỏi, và con cần được chở che”.
Chúa Giêsu thấu hiểu sự kiệt quệ đó của nhân loại, Ngài đã cất lên một lời mời gọi dịu dàng nhất trong toàn bộ Kinh Thánh: “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng” (Mt 11,28).
Hãy chú ý, Chúa không hứa sẽ cất đi mọi gánh nặng để ta có một cuộc đời nhàn rỗi vô ưu. Ngài nói tiếp: “Hãy mang lấy ách của tôi… vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng” (Mt 11,29-30).
Trong văn hóa nông nghiệp Do Thái, chiếc “ách” thường được đẽo cho hai con bò cùng kéo. Con bò lớn, khỏe mạnh hơn sẽ gánh phần lớn sức nặng để dẫn dắt con bò tơ học việc. Khi Chúa Giêsu bảo ta hãy “mang lấy ách” của Ngài, Ngài đang mời ta bước vào cùng một cái ách với Ngài. Nghĩa là, trong mọi nghịch cảnh, trong mọi thánh giá ta phải vác mỗi ngày, ta không đi một mình. Có Thiên Chúa quyền năng đang kề vai gánh vác phần nặng nhất.
Gánh nặng của thế gian là sự kỳ vọng tàn nhẫn, là sự phán xét vô tình. Nhưng “ách” của Chúa Giêsu là ách của Tình Yêu. Bất cứ điều gì được làm vì Tình Yêu đều trở nên nhẹ nhàng.
Khi bạn gục ngã vì áp lực công việc, vì một mối tình tan vỡ, hay vì cảm thấy mình lạc lõng giữa thế giới xô bồ, đừng dùng thêm sự “khôn ngoan thông thái” để tự dằn vặt mình nữa. Hãy cởi bỏ nó xuống. Hãy cho phép mình được yếu đuối, được khóc những “giọt nước mắt của niềm vui” như Pascal, và gục đầu vào lòng bàn tay của Đấng Tối Cao.
Thánh Augustinô, sau bao nhiêu năm tháng lang bạt đi tìm chân lý bằng trí óc triết gia đã phải cúi mình thốt lên: “Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên chúng con cho Chúa, nên lòng chúng con khắc khoải cho đến khi nghỉ yên trong Chúa” (Tự Thuật / Confessions).
Sự chữa lành thực sự không bắt đầu khi ta hiểu ra mọi nguyên nhân của nỗi đau. Sự chữa lành bắt đầu khi ta biết buông bỏ, trở nên bé mọn, phó thác hoàn toàn vào sự Quan Phòng của Thiên Chúa, và để Tình Yêu của Ngài ôm trọn lấy tâm hồn tả tơi của mình.
Hãy đến cùng Ngài, hỡi những tâm hồn vất vả và mang gánh nặng nề…
Chìa Khóa Paul TMC
- Nếu bài viết này chạm đến trái tim bạn hoặc bạn biết ai đó đang phải một mình gồng gánh những áp lực nặng nề, hãy nhấn Chia sẻ (Share) để lan tỏa thông điệp yêu thương này đến họ nhé.
- Đừng quên để lại cảm nhận của bạn dưới phần bình luận và lưu lại trang chiakhoa.net để đón đọc những bài học Lẽ Sống sâu sắc mỗi ngày!
